Ĉu la estonta kapitalismo povas fari homojn pli feliĉaj?

Ĉu la estonta kapitalismo povas fari homojn pli feliĉaj?

Dum jardekoj, ekonomia progreso estis ofte mezurata per unu ĉefa nombro: la malneta enlanda produkto, aŭ MEP. Sed MEP montras ĉefe la valoron de produktado kaj ne diras ĉion pri la vivo de homoj. La OECD nun emfazas, ke ekonomia progreso devas esti rigardata ankaŭ per sano, vivkvalito, malegaleco, sociaj rilatoj, medio kaj la bonfarto de estontaj generacioj.

Tiu ŝanĝo povas influi ankaŭ la manieron, kiel ni pensas pri kapitalismo. Se la ekonomio estas rimedo por plibonigi homajn vivojn, tiam kresko ne devus esti la sola celo. Moderna ekonomia sistemo povus demandi ne nur kiom da riĉaĵo ĝi kreas, sed ankaŭ kiu profitas, kiel tiu riĉaĵo estas distribuita kaj kiajn kondiĉojn ĝi lasas al la venontaj generacioj.

Ekonomio atingas sian veran celon kiam pli da homoj povas vivi bone, ne simple kiam pli da mono cirkulas.

Tia perspektivo jam aperas en la mondo de entreprenoj. La Monda Ekonomia Forumo raportas pri sociaj entreprenoj, kiuj provas kunigi financan daŭripovon kun socia kaj media utilo. En tiu modelo profito kaj celo ne estas nepre kontraŭaj: entrepreno povas esti ekonomie forta kaj samtempe krei valoron por homoj kaj la planedo.

La estonta kapitalismo do eble ne devos elekti inter merkato kaj homa bonfarto. La pli grava demando estas, kiel konstrui merkatojn, kiuj servas la socion. Tio povus signifi pli longtempajn investojn, pli bonan distribuadon de ŝancoj, respondecan uzadon de teknologio kaj pli grandan atenton al mensa sano, medio kaj sociaj rilatoj.

La OECD jam uzas kadron kun 11 dimensioj de nuna bonfarto kaj pluraj rimedoj por taksi la estontan bonfarton. Tia aliro montras, ke la demando ne estas simple ĉu ekonomio kreskas, sed ĉu la vivo vere pliboniĝas — kaj por kiuj homoj.

Eble la granda defio de la venonta kapitalismo estos do ne produkti pli multe, sed lerni produkti valoron sen perdi tion, kio faras la homan vivon inda je tiu valoro.

Fonto: OECD kaj World Economic Forum
Originalaj fontoj
1. https://www.oecd.org/en/topics/well-being-and-beyond-gdp.html
2. https://www.weforum.org/stories/all/how-markets-and-missions-are-becoming-allies-for-impact/